نشستی تخصصی با چاشنی چند قطعه فلامنکو و سه‌تار

نشستی تخصصی با چاشنی چند قطعه فلامنکو و سه‌تار

موسیقی ما - اولین نشست عمومی «كارگاه درباره‌ی ترانه» فرهنگسرای ارسباران با اجرای اهورا ایمان در سالن آمفی‌تئاتر این فرهنگسرا با محوریت كتاب «تحلیل وزن شعر عامیانه فارسی» نوشته‌ی دكتر امید طبیب‌زاده – زبانشناس – برگزار شد. 

شاعران، ترانه‌سرایان و منتقدان برجسته و نام‌آشنایی چون محمدعلی بهمنی، محمد سلمانی، سیف الله خادم، علی‌محمد مسیحا، حسن علی شیری، علیرضا بدیع، سعید کریمی، حمیدرضا صمدی، علیرضا بندری، حسین غیاثی، میثم یوسفی، آرش نصیری، مهدی ایوبی، علیرضا برنجی، علیرضا شاکرانه، الهام صداقتی، احمد امیرخلیلی، یلدا انگالی، سامیه سلیمی و... از مهمانان این جلسه علمی - پژوهشی بودند. این نشست با پخش آیاتی از قرآن و سرود ملی، آغاز شد و سپس اهورا ایمان به عنوان مجری‌- كارشناس این نشست پشت تریبون قرار گرفت.

پس از آن ابراهیم اسماعیلی‌اراضی به عنوان مدیر كارگاه درباره‌ی ترانه به حضار خوشامد گفت و در ادامه دكتر امید طبیب‌زاده پشت میز خطابه نشست و با استفاده از نرم‌افزار پاورپوینت، طرح مبحث كرد. وی در ابتدای سخنرانی خود به مخاطبین حاضر اشاره کرد و گفت ‌این اولین باری‌ست که در رابطه با وزن شعر عامیانه در میان چنین جمعی صحبت می‌کنم؛ محفلی که اکثریت مخاطبان آن خود شاعر، ترانه‌سرا و در واقع اهل فن به حساب می‌آیند؛ از این رو مقدمه‌چینی را کنار می گذارم و سر اصل مطلب می‌روم. طبیب‌زاده سپس كتاب «ریتم كودكانه در ایران» تالیف دكتر ساسان فاطمی – اتنوموزیكولوژیست – را معرفی كرد و افزود: «این كتاب در همان سال 1382 همزمان با كتاب من منتشر شد.»

طبیب‌زاده ادامه داد: «ایشان از زاویه‌ی موسیقی‌شناسی به موضوع پرداخته بودند و من از زاویه‌ی زبان‌شناسی؛ بدون اطلاع از كار یكدیگر. همیشه بین ما این بحث وجود داشت كه وزن شعر عامیانه متعلق به حوزه‌ی موسیقی‌ست یا ادبیات. ... من همواره تاكید داشتم كه این بحث، بحثی ادبی و زبانی‌ست اما حالا كه 15سال از دفاع من از پایان‌نامه دكتری‌ام می گذرد باید اعتراف كنم كه این بحث، مربوط به حوزه‌ی موسیقی‌ست. زبان‌شناسی تنها از عهده‌ی توصیف وزن شعر برمی‌آید. به قول زبان‌شناسان، هر بحث علمی، یك جنبه‌ی توصیفی دارد و یك جنبه‌ی تبیینی. جنبه‌ی توصیفی مثلا فقط به ما می‌گوید كه در یك دانشگاه 70درصد دختر و 30درصد پسر درس می‌خوانند اما جنبه‌ی تبیینی به ما می‌گوید كه چرا مثلا در همان دانشگاه تعداد دختران چندبرابر پسران است. زبان‌شناسی قادر به تبیین بحث وزن شعر عامیانه نیست؛ در حالی كه مطالعات ابوالحسن نجفی در حوزه وزن شعر عروضی نشان داده كه زبان‌شناسی قادر به تبیین وزن شعر عروضی هست. بحث زبان‌شناسی در مورد وزن عروضی شعر عربی و وزن شعر انگلیسی هم جواب می‌دهد اما در مورد اشعاری از قبیل وزن شعر عامیانه فارسی مجبوریم به حوزه‌ی موسیقی رجوع كنیم.»

عضو هیات علمی دانشگاه بوعلی‌سینای همدان سپس تاكید كرد كه به عنوان موسیقی‌شناس در مورد این موضوع صحبت نمی‌كند؛ اگرچه یادآور شد كه برای ادامه‌ی مطالعاتش به فراگیری موسیقی روی آورده و موضوعات مربوط به ریتم را آموخته است. طبیب‌زاده سپس به بررسی پیشینه‌ی وزن در اشعار فارسی پرداخت و به نظرات قدما در این باره اشاره كرد.

او با تاكید بر اینكه مشكل كسانی چون شمس قیس در مواجهه با آثار فهلوی‌سرایان این بوده كه تصور می‌كرده‌اند تنها وزن موجود، وزن عروضی است، كاستی‌های موجود در مطالعات و نظرات قدمای عرب و همینطور دانشمندان خارجی را ناشی از این دانست كه هیچ‌كدام اهل زبان نبوده‌اند.

وی در ادامه با اشاره به نظرات فارابی و توضیح تاثیرات لحن در شكل‌گیری شعر عامیانه تاكید كرد كه آنچه ما به عنوان موسیقی در وزن شعر عامیانه داریم، ریتم است و با خواندن نمونه‌هایی از اشعار عامیانه به بررسی ریتمیك آنها پرداخت؛ سپس بر تاثیرات علامه دهخدا، ملك‌الشعرای بهار، نیما و شاملو بر فراگیرترشدن وزن شعر عامیانه تاكید كرد. طبیب‌زاده سپس به توضیح وزن‌های هجایی، تکیه‌ای خالص و تکیه‌ای - هجایی پرداخت و پایه‌های تک‌هجایی، دوهجایی و سه‌هجایی را به اختصار توضیح داد.

در ادامه برای روشن‌ترشدن موضوع، با نمایش مثال‌هایی از اشعار عامیانه‌ی فارسی و انگلیسی و ضربه‌زدن روی میز به تناسب ریتم اشعار مذکور، تفاوت‌های آهنگ‌های موجود در مصاریع را به گوش مخاطبان رساند. او گفت چنانچه علائم هجاهای کوتاه و بلند را که عملا نقشی در وزن اشعار عامیانه ندارند کنار بگذاریم و محل تکیه را نیز که همواره قابل پیش‌بینی است و روی آخرین هجای هر رکن یا پایه قرار می‌گیرد وارد تقطیع نکنیم، نمایش وزن این اشعار به‌مراتب ساده‌تر خواهد شد:

اوستا بابا بزی داشت - l - - - l - - l -
یک بز خوش‌پزی داشت - l - - - l - - l -

او در این بین به مفهوم اصطلاح «شطر» نیز اشاره کرد و افزود عامل ایجاد وزن در شعرعامیانه وقفه‌ای‌ست که در اثنای هر مصراع وجود دارد.

طبیب‌زاده پاره‌های دو سوی هر وقفه‌ی اصلی را شطر نامید و گفت شطر در واقع هر مصراع را به دو قسمت تقسیم می‌کند. وی با نشان‌دادن مثال‌هایی روی صفحه‌ی نمایش سالن، به توضیح بیشتر مبحث پرداخت: اتل متل توتوله شطر (اتل متل) llشطر (توتوله) - - l - - ll - - l - آغازشدن «شطر» (میزان) در مصاریع شعر عامیانه با هجای سكوت، ویژگی‌ای بود كه در ادامه‌ی سخنان طبیب‌زاده مورد تاكید قرار گرفت و با ذكر مثال‌هایی همراه شد.

تعریف ادبی و زبان‌شناختی وزن، عناصر ایجادكننده‌ی وزن در زبان‌های مختلف، طبقه‌بندی اوزان جهان، اوزان ساده و مركب، بررسی وزن شعر عامیانه به عنوان یك وزن مركب، نقش تكیه در وزن شعر عامیانه با اشاره به نظرات لازار، انطباق شطر و میزان، اختیارات وزن شعر عامیانه، كاستی‌های توصیف زبان‌شناختی وزن شعر عامیانه، تشابه اوزان اشعار كودكانه در تمام زبان‌های دنیا و نقش هجای سكوت در آنها و بررسی وضعیت هجای سكوت در چند مثال، دیگر مباحثی بود كه طبیب‌زاده در ادامه به آنها اشاره كرد.

پس از پایان سخنرانی دكتر طبیب‌زاده، پدرام امینی‌ابیانه و نیكان زند، با گیتار به اجرای چند قطعه موسیقی فلامنکو پرداختند.

قسمت دوم برنامه به پرسش و پاسخ مجری و حضار با دكتر طبیب‌زاده اختصاص داشت كه طی آن مباحثی علاوه بر موضوعات كتاب هم مطرح شد.

در پایان جلسه نیز داود صادقی با ساز سه‌تار به بداهه‌نوازی نشست و قطعاتی از ساخته‌های خود را نیز اجرا كرد.


منبع: 
اختصاصی موسیقی ما



نشستی تخصصی با چاشنی چند قطعه فلامنگو و سه تار
نشستی تخصصی با چاشنی چند قطعه فلامنگو و سه تار


نشستی تخصصی با چاشنی چند قطعه فلامنگو و سه تار










تاریخ انتشار : یکشنبه 12 آبان 1392 - 11:44


آهنگ های مشابه

آهنگ به دلم نشستی
آهنگ به دلم نشستی
مجید نعمتی و مهدی روستایی
آهنگ قطعه ۴۴
آهنگ قطعه ۴۴
علی یگانه
آهنگ ۶ صبح
آهنگ ۶ صبح
افشین آذری
آهنگ گلی زرد
آهنگ گلی زرد
کاوه بابان
آهنگ دینگو مارو
آهنگ دینگو مارو
محسن شریفیان
آهنگ پاییز تنهایی
آهنگ پاییز تنهایی
احسان خواجه امیری
آهنگ ماسی درهم
آهنگ ماسی درهم
بهنام معصومی و بابک شریفی
آهنگ اثر انگشت
آهنگ اثر انگشت
علیرضا آذر و میلاد بابایی

ارسال دیدگاه
آهنگ های جدید
در حال پخش
دانلود آهنگ بارون با صدای احسان غیبی متن آهنگ جدید بارون احسان غیبی دانلود آهنگ اشکان ملک زاده دانلود آهنگ اشکان ملک زاده نیمه گمشده دانلود آهنگ نیمه گمشده دانلود آهنگ نیمه گمشده از اشکان ملک زاده دانلود آهنگ نیمه گمشده با صدای اشکان ملک زاده متن آهنگ جدید نیمه گمشده اشکان ملک زاده دانلود آهنگ عشق آهنی دانلود آهنگ عشق آهنی از مصطفی پاشایی دانلود آهنگ عشق آهنی با صدای مصطفی پاشایی دانلود آهنگ مصطفی پاشایی عشق آهنی متن آهنگ جدید عشق آهنی مصطفی پاشایی دانلود آهنگ مهراب مجرد دانلود آهنگ مهراب مجرد وابستگی دانلود آهنگ وابستگی از مهراب مجرد دانلود آهنگ وابستگی با صدای مهراب مجرد متن آهنگ جدید وابستگی مهراب مجرد دانلود آهنگ ادي عطار دانلود آهنگ ادي عطار سرگردون دانلود آهنگ سرگردون دانلود آهنگ سرگردون از ادي عطار دانلود آهنگ سرگردون با صدای ادي عطار متن آهنگ جدید سرگردون ادي عطار دانلود آهنگ تا دنیا دنیاست از رامین بیباک دانلود آهنگ تا دنیا دنیاست با صدای رامین بیباک دانلود آهنگ رامین بیباک تا دنیا دنیاست متن آهنگ جدید تا دنیا دنیاست رامین بیباک دانلود آهنگ علی جانی پور دانلود آهنگ علی جانی پور نفهمیدی منو دانلود آهنگ نفهمیدی منو دانلود آهنگ نفهمیدی منو از علی جانی پور دانلود آهنگ نفهمیدی منو با صدای علی جانی پور متن آهنگ جدید نفهمیدی منو علی جانی پور دانلود آهنگ تنهایی از سامان جلیلی دانلود آهنگ تنهایی با صدای سامان جلیلی دانلود آهنگ سامان جلیلی تنهایی دانلود آهنگ شمیمه یاس دانلود آهنگ شمیمه یاس از مهران میرزایی دانلود آهنگ شمیمه یاس با صدای مهران میرزایی دانلود آهنگ مهران میرزایی شمیمه یاس متن آهنگ جدید شمیمه یاس مهران میرزایی دانلود آهنگ تب عشق دانلود آهنگ تب عشق از محمد بهنام دانلود آهنگ تب عشق با صدای محمد بهنام دانلود آهنگ محمد بهنام دانلود آهنگ محمد بهنام تب عشق متن آهنگ جدید تب عشق محمد بهنام دانلود آهنگ باراد هواتو دارم دانلود آهنگ هواتو دارم